Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông huyện Mai Châu ( Trường PTDTNT THCS&THPT Mai Châu), tỉnh Hòa Bình được thành lập theo Quyết định số 1521/QĐ-UBND ngày 13/6/2016 của UBND tỉnh Hòa Bình trên cơ sở kiện toàn chức năng, nhiệm vụ và nâng cấp cơ sở vật chất Trường PTDTNT THCS A huyện Mai Châu.
Tiền thân là Trường Thanh-Thiếu thiếu niên dân tộc vùng cao Mai Châu, được thành lập từ năm học 1964 – 1965 trong không khí cả nước xây dựng Chủ nghĩa Xã hội ở Miền Bắc, cùng Miền Nam chiến đấu chống Mỹ thống nhất đất nước.
Năm học đầu tiên 1964-1965 đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên chỉ có 06 người, gồm: Hiệu trưởng là thầy Nguyễn Phúc Thịnh, 03 giáo viên, 02 nhân viên chịu trách nhiệm dạy học, chăm sóc và nuôi dưỡng 40 học sinh cấp I ( Tiểu học) chủ yếu là học sinh dân tộc H’Mông hai xã Hang Kia, Pà Cò và học sinh dân tộc Dao – xã Tân Mai, Phúc Sạn, học sinh dân tộc Mường – xã Tân Mai, Ba Khan..; với cơ sở vật chất là nhà làm bằng tre, nứa, lá dựng tạm tại xóm Nà Từm – Xã Chiềng Châu. Những năm tiếp theo do đánh phá của Mỹ và tình hình thực tế đáp ứng nhiệm vụ giáo dục, nuôi dưỡng,..Nhà trường phải liên tục chuyển địa điểm đến Xóm Đon Táu – Xã Mai Hạ, Xóm Báo – Xã Bao La, Phố Vãng – Xã Chiềng Sại, Xóm Nông Cụ - Xã Chiềng Châu và với sự lãnh đạo của các thế hệ Hiệu trưởng: Thầy Hà Văn Chịt ( 1966-1967), thầy Lường Văn Chúc (1967-1970), thầy Hoàng Yến (1970-1073), thầy Hà Công Diêng (1973-1976).
Từ năm học 1976-1977 nhà trường thực hiện nhiệm vụ giáo dục, nuôi dưỡng, chăm sóc học sinh cấp II ( Cấp THCS) dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của thầy hiệu trưởng Phạm Văn Khắc (1976-1977), thầy Đinh Xuân Tình (1977-1978), thầy Bùi Phú Minh (1978-1980).
Năm học 1983-1984 trường thành lập thêm Chi trường PTDTNT liên xã Hang Kia – Pà Cò đặt tại xã Pà Cò, do thầy Lại Anh Tuất (1980-1988) làm Hiệu trưởng.
Ngày 29/6/1985 Bộ Giáo dục ban hành Quyết định số 661/QĐ về việc thành lập Trường PTDTNT huyện Mai Châu trên cơ sở kiện toàn chức năng, cơ sở vật chất trường tiền thân ( gồm 2 chi trường). Năm 1996 chi trường PTDTNT liên xã Hang Kia-Pà Cò tách thành trường PTDTNT liên xã Hang Kia-Pà Cò.
Từ năm học 1998-1999 Trường được đầu tư, xây dựng mới với khu nhà lớp học, khu nhà nội trú đạt chuẩn theo quy định, tại địa điểm hiện nay ( Tiểu khu I, Thị trấn Mai Châu, huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình) dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của thầy hiệu trưởng Hà Văn Cươm (1988-2001), thầy Đinh Xuân Thiều (2001-2006).
Ngày 17/10/2013 UBND tỉnh Hòa Bình ban hành Quyết định số 2457/QĐ-UBND về việc thành lập Trường PTDTNT THCS A huyện Mai Châu, trên cơ sở kiện toàn chức năng, cơ sở vật chất Trường PTDTNT huyện Mai Châu, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của cô giáo hiệu trưởng Hà Thị Ầm (2006-2014), cô hiệu trưởng Phạm Thị Huệ ( 2014 – nay).
Ngày 13/6/2016 UBND tỉnh Hòa Bình ban hành quyết định thành lập Trường PTDTNT THCS và THPT huyện Mai Châu trên cơ sở kiện toàn chức năng, nhiệm vụ và nâng cấp cơ sở vật chất Trường PTDTNT THCS A huyện Mai Châu ( Quyết định số 1521/QĐ-UBND ). Theo quyết định là từ năm học 2017-2018, trên cơ kiện toàn chức năng, nhiệm vụ và nâng cấp cơ sở vật chất nhà trường thực hiện nhiệm vụ giáo dục, chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh cấp THCS và cấp THPT theo quy chế hoạt động của trường phổ thông dân tộc nội trú hiện hành.
Hơn 50 năm xây dựng và phát triển, được các cấp thẩm quyền tặng thưởng hằng trục Bằng khen và hằng trăm Giấy khen cho tập thể, cá nhân Nhà trường.
Từ năm học 2001-2002 nhà trường luôn được quan tâm của các cấp thẩm quyền đầu tư cơ sở vật chất phục vụ dạy học, nuôi dưỡng – chăm sóc học sinh nội trú đạt chuẩn; tuyển dụng và luân chuyển đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đạt chuẩn, trên chuẩn về trình độ đào tạo - đủ về số lượng - đồng bộ về cơ cấu đáp ứng tốt nhiệm vụ được giao; về tài chính luôn được Nhà nước quan tâm cấp đúng, đủ theo quy định; chất lượng tuyển sinh đầu vào ngày được nâng lên do đó nhà trường đã liên tục hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao về giáo dục, chăm sóc và nuôi dưỡng học sinh. Được UBND tỉnh công nhận Trường đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001 – 2019 ( QĐ số 1647/QĐ-UBND ngày 25/8/2009, QĐ số 1627/QĐ-UBND ngày 30/10/2014 )